Koło PTTK Ziemia Janowska w Janowie Lubelskim
                                                      Oddział PTTK w Zamościu

 

Zapraszamy na spotkania w Domu Nauczyciela

we środy o 11 godzinie.

8 maja 2024r.  Zajęcia w terenie

W pogodny poranek majowy udaliśmy się w teren, a konkretnie do Arboretum Ośrodka Edukacji Ekologicznej w Janowie Lubelskim. Na terenie arboretum została wytyczona trasa narciarska Bieguś którą postanowiliśmy pomierzyć i sprawdzić jej stan. Wersja krótsza trasy liczy nieco ponad kilometr i przebiega wewnątrz arboretum. Dłuższa wersja to już ponad trzy kilometry i rozpoczyna się przy północnej furcie arboretum. Sprawdziliśmy przebieg i stan nawierzchni obu tras. Po wycieczce w pięknym lesie posililiśmy się smaczną kawą w ośrodku i odbyliśmy rozmowę z Panem Wojciechem Tutką, Kierownikiem Ośrodka. Rozmawialiśmy to turystyce i o naszej wizji turystyki narciarskiej w Lasach Janowskich.
Po rozmowie udaliśmy się do Janowa, kończąc ciekawą, techniczną wyprawę.
J.L.-       

 

\26 kwiecień 2024r.  160. Rocznica Powstania Styczniowego w Janowie Lubelskim - kwiecień 2024 r. Członkowie KT PTTK "Ziemia Janowska" przy dawnym Więzieniu - miejscu egzekucji dwóch Powstańców.

W chmurną i zimną (+7 oC) środę 24.04.2024 r. grupa członków Koła Terenowego PTTK "Ziemia Janowska" zebrała się przy budynku dawnego Więzienia, gdzie miała miejsce egzekucja dwóch Powstańców Styczniowych. Tam, na zewnętrznej ścianie budynku jest tablica pamiątkowa Powstania Styczniowego z 2013 r., ale bez wzmianki o straconych Powstańcach.
Otóż dokładnie 160 lat temu, 26 kwietnia 1864 r. w naszym Janowie, wtedy Janowie Ordynackim, stracono dowódcę lokalnego oddziału Powstania Styczniowego - Jakuba Prężynę. Należy przypuszczać, że rodzaj przewinienia oraz ówcześnie niskie społecznie (chłopskie) pochodzenie Powstańca spowodowały, że zaborca nie zamienił kary śmierci na zesłanie. Egzekucja przez powieszenie odbyła się prawdopodobnie na dziedzińcu miejscowego Więzienia lub na Rynku. Niecałe dwa miesiące później, 14 czerwca 1864 r. taką samą karę i w ten sam sposób wymierzono kolejnemu lokalnemu dowódcy - Józefowi Flisowi.
Obaj Powstańcy pochodzili z terenu pobliskiej Gminy Krzemień. W najbliższej okolicy dowodzili sprawnie operującymi niewielkimi oddziałami chłopskiej partyzantki dbającymi o aprowizację walczących Powstańców.
Warto podkreślić, że zapał społeczny pierwszej połowy 1863 r., zwłaszcza po stoczonych bitwach, potyczkach i kampaniach dawał nadzieję zwycięstwa. Niestety, od drugiej połowy 1863 r. było mniej sukcesów w walce z przeważającą siłą carskiej Rosji. Tylko znikome ilości zakupionej za granicą broni zdołano dostarczyć do centrum kraju, w większości nie dotarły tam formowane za granicą partie, nie zdołano wprowadzić w życie dekretu Rządu Narodowego z 22 stycznia 1863 r. o uwłaszczeniu chłopów, nie powiodły się zabiegi dyplomatyczne o wsparcie mocarstw. To razem w 1864 r. doprowadziło do osłabienia sił, upadku ducha walki i doprowadziło do końca Powstania. Oznaczało też powrót do sytuacji poprzedniej, czyli stanu zaboru. Jednak Rosja nie zamierzała przejść do porządku dziennego nad klęską Powstania i swym zwycięstwem. Terror wojenny zamieniła na represje popowstaniowe, najpierw na jego uczestnikach a później na całym społeczeństwie.
Czyniono tak w akcie zemsty i przestrogi w Warszawie z aresztowanymi 23 członkami Rządu Narodowego. Odbył się proces, wydano wyrok, 5 osób w tym ostatniego Dyktatora Romualda Traugutta publicznie powieszono 5 sierpnia 1864 r. a pozostałych w większości zesłano na katorgę. Zemstę szerzono w wielu innych miastach uczestniczących w Powstaniu, również w Janowie Ordynackim.
Pamiętajmy o tym, bo walczący wtedy Patrioci oddali życie za Ojczyznę, choć w swym obszarze i charakterze ukształtowaną dopiero w przyszłości.

Wyjście poprzedzono pogadanką o Powstaniu w lokalu KT PTTK ZJ w Domu Nauczyciela.

Antoni Sydor - Sekretarz KT PTTK "Ziemia Janowska", Przewodnik Turystyczny
Foto: Jarosław Lalik

 

02 kwiecień 2024r.  Rowerem do Cmentarza I Wojny Światowej w Białej II - marzec 2024 r.

Rosną bujne tarniny i głogi
Jeżyn całun ściele się sprężysty
Leży tutaj wrogie sobie wojsko
Pobratane rozejmem wieczystym

Pierwsza zwrotka wiersza "Wojenne cmentarze w Fajsławicach",
Autor: Zofia Iskra, publikacja w: "Pamięć dla pokoju - Cmentarze
I Wojny Światowej w Gminie Fajsławice, województwo Lubelskie",
Adam Polski, Towarzystwo Przyjaciół Fajsławic - 1996 r.


Słonecznym, ciepłym (+15 o C) i wietrznym popołudniem, w przedświąteczny piątek 29.03.2024 r. pojechano rowerem do Cmentarza Wojennego I Wojny Światowej, zwanego też "Austriackim".
Cmentarz położony jest w Białej II, w części dawnego Cmentarza Parafialnego i posiada status zabytku prawem chronionego (Nr 465/92). Spoczywa tu ok.1000 poległych w Bitwie Godziszowskiej, będącej częścią I Bitwy Kraśnickiej (23 - 25 sierpnia 1914 r.) pomiędzy wojskami Austro - Węgier i Rosji.
Warto dodać, że historię działań I Wojny Światowej na naszym terenie opisano w 1918 r., przy okazji obchodów 100 - lecia Odzyskania Niepodległości. Wtedy Koło Terenowe PTTK "Ziemia Janowska" zorganizowało rajdy rowerowe do miejsca bitwy pod Godziszowem i na tutejszy Cmentarz. Kolejny rajd na Cmentarz zorganizowano w 2021 r. Opisy + foto znajdują się na stronach Urzędu Miejskiego i KT PTTK ZJ.
Celem była popularyzacja miejsc pamięci na Kamiennej Górze przed Godziszowem i w Białej II a także zwrócenie uwagi na potrzebę uporządkowania terenu, budowy typowego cmentarza wojennego i oddania czci bohaterom.
Kiedyś w cichej i odludnej okolicy były tylko stacje kontrolne ujęcia wody. Niedawno
wybudowano hurtownię budowlaną, są informacje o planowanym przebiegu drogi DK 74 i torów kolejowych Szastarka - Biłgoraj. Przy wejściu na obwałowany teren, na słupku znajduje się maleńka tabliczka "Obiekt zabytkowy"; na drugim słupku nie ma już tablicy informacyjnej. Jak dotychczas władze dokonują okresowego koszenia trawy i samosiejek drzew, których odrosty skutecznie uniemożliwiają swobodne dojście do pamiątkowego krzyża. Ostatnio na krzyżu zainstalowano mało czytelną (i trudny dostęp) tablicę z wykazem nazwisk.
Warto podkreślić, że obowiązkowym walorem każdego wyjazdu rowerowego jest ważny dla zdrowia trening motoryczny i możliwość kontaktu z przyrodą.
Na opisanym wyjeździe był trud podjazdu polną, miejscami piaszczystą drogą ale pogoda była znakomita. Ciepły wiatr zachęcił drzewa do rozwoju pąków a miejscowe skowronki do treli oznajmiających radość z założenia rodziny w dobrym środowisku.
Odpoczynek na Cmentarzu umożliwił kontemplację okolicy z widokiem rozległych pól, wąwozu Wąsowiec, Kamiennej Góry i wystających zza horyzontu budowanych wiatraków energetycznych przed Dzwolą. W szumie wiatru odnowił wspomnienie mieszkającej w pobliżu Kol. Janiny, cytującej opowieści swojego Taty: "wtedy Austriacy nacierali od Janowa a Rosjanie od Mozyrowa (wąwóz na aktualnych mapach nazwany Wąsowiec). Poległych Austriaków grzebano na dawnym Cmentarzu Parafialnym w zbiorowych, wielopoziomowych mogiłach i w 2 kopcach a Rosjan tam gdzie zginęli - w polu".
Warto o tym wiedzieć i pamiętać w przypadającą w br. 110 - rocznicę rozpoczęcia I Wojny Światowej i pamiętnej Bitwy Godziszowskiej.
Antoni Sydor - Koło Terenowe PTTK "Ziemia Janowska", Przewodnik Turystyczny
foto: Antoni Sydor

 

29 marzec 2024r.  Konsultacje UMWL w JOK "Program Rozwoju Roztocza - województwo Lubelskie". Pogadanka w KT PTTK "Ziemia Janowska - marzec 2024 r.

W chmurną ale z licznymi przebłyskami słońca środę 27.03.2024 r. w naszym lokalu w Domu Nauczyciela odbyła się pogadanka - relacja ze spotkania: "Program Rozwoju Roztocza - województwo Lubelskie". Warto dodać, że w podziale krain geograficznych Roztocze rozciąga się od Kraśnika do Lwowa. Janów Lubelski leży na pograniczu Roztocza Zachodniego i Kotliny Sandomierskiej; w kierunku wschodnim to Roztocze Środkowe a już na terytorium Ukrainy - Roztocze Wschodnie.
Otóż w dniu 15.03.2024 r. w Janowskim Ośrodku Kultury odbyło się spotkanie konsultacyjne tego Programu przeprowadzone przez: reprezentujących Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego, Lubelską Regionalną Organizację Turystyczną, Lubelski Regionalny Fundusz Rozwoju. W spotkaniu wzięli udział z terenu Powiatu Janowskiego: Starosta Janowski Artur Pizoń, Burmistrz Janowa Lubelskiego Krzysztof Kołtyś oraz przedstawiciele Gmin, organizacji pozarządowych, instytucji i firm zajmujących się obsługą ruchu turystycznego oraz gospodarki a z naszego KT: kol. Jarosław i kol. Antoni.
W przedstawionych referatach prowadzący poinformowali, że już były konsultacje w Kraśniku, Biłgoraju, Tomaszowie Lubelskim i w Zamościu. Wskazali, że w obowiązującej Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego Roztocze jest obszarem specjalnego zainteresowania, co skutkuje opracowaniem odrębnego Programu.
W dyskusji uczestnicy zgłosili szereg propozycji rozwoju gospodarki, komunikacji, turystyki, rekreacji, sportu, ochrony dziedzictwa kultury, zdrowia i środowiska.
Rozmawiano o produktach lokalnych, np. winiarstwie, produkcji wody mineralnej, smakołykach kuchni i stołu.
Wykazano zalety klimatyczne tej krainy, gdzie duże nasłonecznienie zachęca do turystyki wodnej (żeglarstwo na małych zbiornikach i spływy kajakowe), zimowej (narciarstwo biegowe i łyżwy), kwalifikowanej, historycznej i zdrowotnej. Wspomniano o turystyce pielgrzymkowej opartej o sieć kościołów, sanktuariów i dawnych klasztorów i unikatowe w skali kraju "święte źródełka".
W planie rozwoju konieczna jest poprawa gospodarki wodno - ściekowej (bo są Gminy z całkowitym brakiem sieci kanalizacji i oczyszczalni ścieków), odnowa obiektów Ordynacji Zamoyskiej, uzupełnienia infrastruktury turystycznej - np. o bazę noclegową i wyżywienia klasy turystycznej oraz Punkty IT.
Zainteresowanie Gości z Lublina wzbudził zaprezentowany przez kol. Antoniego znakomity przewodnik "Roztocze" oraz Lubelskie mapy turystyki wodnej i zimowej.
Teraz, na spotkaniu KT PTTK ZJ uczestnicy pogadanki z zaciekawieniem wysłuchali informacji, zapoznali się z dokumentacją a później rozmawiali o szansach rozwoju Roztocza i naszego Janowa.

Prowadzący pogadankę -
Antoni Sydor, Sekretarz KT PTTK ZJ, Przewodnik Turystyczny

 

20 marzec 2024r.  Światowy Dzień Wody w Janowie Lubelskim - 2024 r. Spotkanie podsumowujące w Domu Nauczyciela.

Światowy Dzień Wody jest wydarzeniem
ustanowionym przez Zgromadzenie Ogólne ONZ
rezolucją z dnia 22.12.1992 r.,
przyjętą na konferencji Szczyt Ziemi
w Rio de Janeiro w Brazylii
a obchodzonym corocznie w dniu 22 marca.

 
W chmurną środę 20.03.2024 r., w Małej Sali Domu Nauczyciela odbyło się spotkanie podsumowujące tegoroczne obchody Światowego Dnia Wody w Janowie Lubelskim. Uczestniczyli przedstawiciele: PGW Wody Polskie, KT PTTK "Ziemia Janowska", KAR "Rekreo - Styl", Nadleśnictwa, RDOŚ, Urzędu Miejskiego, Biblioteki Pedagogicznej oraz Burmistrz Janowa Lubelskiego.
Wprowadzeniem w tematykę była multimedialna prezentacja: "Środowisko wodne" - przedstawiona przez organizatora spotkania, Koło Terenowe PTTK "Ziemia Janowska" w Janowie Lubelskim. Wszystkich zainteresowały plansze z informacjami o obiegu wody w przyrodzie, jej zasobach i zużyciu na świecie, w Europie, w Polsce i na terenie Ziemi Janowskiej ze szczególnym uwzględnieniem Roztocza Zachodniego. Zakres prezentacji obejmował też problemy z wodą: brak retencji, nadmierne zużycie, ograniczony dostęp do czystej wody, mało znany odzysk wody ze ścieków. Były też opisy szlaków pieszych, rowerowych i narciarskich przy ciekawych przyrodniczo oraz krajobrazowo strumykach i źródełkach.
Następnie przedstawiono informacje o wykonanych działaniach:
1/ dbanie o swobodny przepływ wody i zachowanie środowiska przez Nadzór Wodny, 2/ pogadanki KT PTTK o mikro i nanoplastiku oraz o ograniczeniach jednorazowych naczyń i opakowań plastikowych,
3/ organizacji ŚDW przez KT PTTK "Ziemia Janowska",
4/ udziale w akcji sprzątania terenów nad Białką przez KAR "Rekreo - Styl", OSP JL, MDP OSP JL, PGW Wody Polskie, Urząd Miejski, KT PTTK ZJ.
W dyskusji omówiono:
1/ zagadnienie gospodarki wodno - ściekowej na terenie Miasta i Gminy, gdzie jest Ujęcie Wody głębinowej i Oczyszczalnia Ścieków oraz sieci dające ok. 90% dostępu do wodociągu i kanalizacji przez co zyskują wygodę i higienę mieszkańcy kolejnych osiedli i ulic,
2/ inwestycje w retencję wodną na terenie Lasów Państwowych i samoregulację poziomu wody przez chronione prawem bobry,
3/ problem zanieczyszczeń ze strony niektórych osób postronnych mających swobodny dostęp do terenów nadrzecznych,
4/ negatywny wpływ na czystość wody w rzece Białce (Białej) ze strony sąsiednich ośrodków nieposiadających sieci kanalizacyjnej, co objawia się widoczną niekiedy mętnością wody i brakiem licznych kiedyś ryb i raków będących bioindykatorami środowiskowymi. Daje to sygnały o nieznanych zanieczyszczeniach,
5/ możliwości ochrony terenów nadrzecznych i nurtu rzek przed zanieczyszczeniami stałymi i płynnymi,
6/ możliwości wykorzystania walorów rzek oraz wód źródlanych dla gospodarki,
turystyki i rekreacji,
7/ konieczność edukacji szkolnej oraz działań organizacyjnych i prawnych chroniących środowisko wodne.
W podsumowaniu złożono podziękowania za pracę pro bono organizatorów i wykonawców. Podkreślono istotną rolę zarządzających wodami oraz samorządów terytorialnych i NGO. Zaproponowano dalsze działania na rzecz środowiska takie jak ustawienie kilku koszy na odpady i patrole służb porządku publicznego nad rzeką, edukację szkolną, odpowiednie wpisanie tematyki ochrony środowiska i gospodarki wodnej do dokumentacji organizacyjnej i strategicznej Miasta i Gminy a także kontynuację dotychczasowej współpracy przy obchodach ŚDW.
Szanowni Państwo,
Teraz, przepiękną wiosną wyjdźmy nad bliską rzekę, rzeczułkę czy strumyk, źródełko lub zbiornik wodny i popatrzmy na tamtejszą wodę, florę i faunę. Z dziećmi, dorosłymi i seniorami porozmawiajmy o naszych wodach. Zadbajmy, by w nowoczesnych technologiach wody służyły człowiekowi i całej przyrodzie, by środowisko było czyste a nadrzeczny krajobraz jak dawniej zachęcał do odpoczynku, rekreacji i turystyki.

Antoni Sydor
Sekretarz KT PTTK ZJ
Foto: Jarosław Lalik

 

11 marzec 2024r.  Światowy Dzień Wody w Janowie Lubelskim - 2024 r. Wiosenne sprzątanie terenów nad Białką.

W ramach obchodów Światowego Dnia Wody, w sobotę 09.03.2024 r. wykonano sprzątanie terenów nad rzeką Białką (Białą) w Janowie Lubelskim. Pogoda była wyśmienita: poranny przymrozek przerodził się w ciepłe, słoneczne przedpołudnie zachęcające do wyjścia nad rzekę i wykonania zaplanowanej pracy.
Wysprzątano odcinek od mostu ul. Lubelska (k. Biedronki), do mostu ul. Okopowa (k. Browaru) i dalej do kładki koło zbocza Spadochron i Kocia Górka a dodatkowo tereny przy źródlisku (pomnik przyrody prawem chroniony) i przy odprowadzalniku odcinek do Stadionu.
Warto nadmienić, że Światowy Dzień Wody jest aktualnie coraz powszechniejszym wydarzeniem. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją z dnia 22.12.1992 r., przyjętą na konferencji Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro w Brazylii a obchodzonym corocznie w dniu 22 marca.
Sprzątanie nad Białką odbyło się w uzgodnieniu i współpracy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, z Zarządem Zlewni w Stalowej Woli, z Nadzorem Wodnym w Janowie Lubelskim i Urzędem Miejskim w Janowie Lubelskim.
Użyteczną społecznie pracę wykonało około 30 osób, w tym Członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Janowie Lubelskim, Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej OSP w Janowie Lubelskim, Klubu Aktywnych Ruchowo "Rekreo - Styl" w Janowie Lubelskim, Koła Terenowego PTTK "Ziemia Janowska" w Janowie Lubelskim oraz pracownicy PGW WP RZGW w Rzeszowie - Zarządu Zlewni w Stalowej Woli i Nadzoru Wodnego w Janowie Lubelskim oraz Urzędu Miejskiego w Janowie Lubelskim.
Działanie obserwowali zaciekawieni przechodnie ale tylko jedna mieszkanka Zaolszynia przyłączyła się do grupy i czynnie wsparła akcję.
Efekt pracy był zdumiewający: ponad 30 worków odpadów wydobytych z nadrzecznych zarośli i z wyschniętych kęp trawy w postaci zużytych (plastikowych i szklanych) butelek, słoików, kartoników, kapsli, torebek i worków foliowych a nawet plastikowego krzesła i opony rowerowej.
Teraz, przed bujną wiosną, kraina nad Białką nabrała estetycznego wyglądu, znowu zachęca do spacerów i rekreacji. Zachęca też do osiedlania się nadlatujące wiosną ptaki. Ten cenny przyrodniczo teren warto wspólnym staraniem wspomóc o minimum infrastruktury: wykonać alejki spacerowe i ścieżki rowerowo - narciarskie, ustawić ławeczki i kosze na śmieci.
Organizatorzy dziękują wszystkim za wykonaną pracę i uczestnictwo w dyskusji przy ognisku na zakończenie spotkania.
Tylko czy odwiedzający ten zakątek uszanują przyrodę i pracę wolontariuszy a odpady będą utylizowali w sposób cywilizowany?
Czas pokaże….

W imieniu Organizatorów -
Antoni Sydor -
Sekretarz KT PTTK "Ziemia Janowska", Przewodnik Turystyczny
Foto: Maria Skakowska, Sławomir Dworak

 

29 luty 2024r.  Odkrycia archeologów na terenach po dawnych kościołach w Białej i w okolicy. Pogadanka w KT PTTK "Ziemia Janowska"

W słoneczno - chmurną (ale bezśnieżną) środę 28.02.2024 r. w lokalu KT PTTK "Ziemia Janowska" w Domu Nauczyciela przeprowadzono pogadankę o odkryciach archeologów na terenach po dawnych kościołach w Białej i w okolicy.
Warto przypomnieć, że według dotychczasowego piśmiennictwa Parafia w Białej istniała już w 1326 r., czego dowodem było płacenie tzw. Świętopietrza. Gdy w 1864 r. nastąpiła kasata klasztoru Dominikanów w posiadającym od 1640 r. status miejski sąsiednim Janowie (do 1653 zwanym Białą) - tam przeniesiono siedzibę Parafii. Wtedy kościół w Białej rozpoczął marginalne i tragiczne dzieje. Otóż posiadający drewnianą konstrukcję był dwukrotnie spalony: pierwszy raz na początku I Wojny Światowej, we wrześniu 1914 r. a po odbudowaniu, spalony ponownie na początku II Wojny Światowej, we wrześniu 1939 r.
Na wstępie spotkania Kol. Sekretarz prowadzący pogadankę, skorzystał z komputera z Internetem w Bibliotece Pedagogicznej. Przeczytał znajdujące się na stronie internetowej Urzędu Miejskiego i naszego KT własne opracowanie "Rowerem do miejsc po dawnym Kościele Parafialnym w Białej - maj 2021 r.".
Następnie omówił badania archeologiczne na tym terenie w 2020 r przedstawione w lokalnym wydawnictwie Janowskie Korzenie Nr 38 / 3 maja 2022 r. w opracowaniu "Badania w Białej Poduchownej koło Janowa Lubelskiego w roku 2020", autorzy Hubert Mącik, Patrycja Piotrowska, Marcin Piotrowski, Dominik Szulc.
Poinformował też o uczestnictwie grupy z naszego KT w dniu 22.02.2024 r. w Muzeum Regionalnym w Janowie Lubelskim w spotkaniu z archeologiem Marcinem Piotrowskim w tematyce "Badania archeologiczne na terenie Gminy Janów Lubelski".
Jak wynika z opracowania archeologów i fachowych relacji na spotkaniu w Muzeum, rok 2020 / 2021 był przełomem zarówno w metodach jak i wynikach badań. To zapowiada sensację naukową i zmianę w historii nie tyko Białej, Janowa ale i Regionu. W badaniach nieinwazyjnych (magnetycznych, lotniczych, szpilowania
i przesiewach kretowin) po stronie południowej drogi z Janowa do Godziszowa potwierdzono istnienie kościoła spalonego w 1914 r., odkryto też zarysy pierwotnego kościoła spalonego w 1657 r. i innych obiektów. Natomiast po stronie północnej (nadrzecznej) tej drogi potwierdzono istnienie kościoła spalonego w 1939 r., odkryto ponadto zarysy grodu z obiektami. Tak potwierdzono istnienie trzech kościołów.
A więc wszystko się sprawdziło, tak jak przedstawił Autor tego opracowania w opisie "Rowerem do miejsc po dawnym Kościele Parafialnym w Białej - maj 2021 r.": "O znaku czasu, objawiającym się planami budowy obwodnicy północnej Janowa Lubelskiego (dk 74) i archeologii rozmawiano widząc powbijane kolorowe paliki mierniczych w części południowej. Pierwszy zamiar budowy był już ok. 20 lat temu ale dopiero w 2020 r. i to wobec zdecydowania inwestorów z GDDKiA podjęto badania konserwatorsko - archeologiczne. Z pewnością doprowadzą one do ujawnienia kolejnych obiektów, w tym zapomnianych kościołów. Może wyznaczą datę ich budowy, może wskażą ślady "grodu lub fortalicium".
Tak jak w czasie powyjazdowego spotkania w maju 2021 r., teraz też raczono się kawą i herbatą, słuchano opowieści innych Członków KT, mieszkańców tych okolic. Kol. Janina rozwinęła znaną sobie tematykę okolic dawnych kościołów ale o ukrytym jeszcze grodzisku słuchała z zaciekawieniem.
Tak więc zebrane opisy, dawna wyprawa terenowa, spotkanie w Muzeum i ciekawe opowieści stały się kompozycją ożywiającą naszą lokalną historię …..
Załączniki: scan. Antoni Sydor - zaproszenie do Muzeum.
Antoni Sydor, Sekretarz KT PTTK ZJ

 

31 styczeń 2024r.  Plastikowe opakowania i sztućce jednorazowe - czy koniec zagrożenia środowiskowego? Pogadanka w KT PTTK "Ziemia Janowska" w Domu Nauczyciela.

W chmurną, bezśnieżną środę 31.01.2024 r. w Kole Terenowym PTTK "Ziemia Janowska" z siedzibą w Domu Nauczyciela odbyła się pogadanka na temat zagrożeń środowiskowych ze strony odpadów w postaci zużytych plastikowych opakowań i sztućców jednorazowych.
Rozmawiano co zrobić by środowisko było czyste a nadrzeczny krajobraz zachęcał do odpoczynku, rekreacji i turystyki. Stwierdzono, że wraz z rozwojem cywilizacji odpady plastikowe zdominowały zagrożenia środowiskowe i stały się problemem społecznym.
Dyskutowano, dlaczego wysprzątany w ubiegłym roku teren nad rzeką Białką znów jest zaśmiecony i czy należy tam ponownie sprzątać. Wskazano, że na niektórych terenach są zainstalowane kosze na odpady, które są systematycznie opróżniane.
Podkreślono, że zużyty i niezagospodarowany plastik, zwłaszcza w drobinach zwanych mikro i nanoplastikiem, jest śmiertelnym zagrożeniem dla flory i fauny - w tym dla człowieka. Czynnikami ułatwiającymi rozkład cząstkowy plastiku są zmiany temperatury, słońce i tlen (wiatr) a środowiskiem ułatwiającym transport - woda a zwłaszcza jej nurt.
Stwierdzono, że pomimo starań organizacji ponadnarodowych (UE), Rządu RP, instytucji i organizacji pozarządowych odpady plastikowe nadal w sposób niekontrolowany zalegają w środowisku lądowym, wodnym i powietrznym.
Otóż kilka lat temu, po wprowadzeniu tzw. pakietu odpadowego (2018 r.) i dyrektywy plastikowej (2019 r.) UE, notatka prasowa w tej sprawie była optymistycznie zatytułowana: "Koniec z jednorazówkami!" *. Jednak w RP przepisy wprowadzające uchwalono dopiero w 2023 r. a ich wejście w życie zakończy się aż w 2025 r.
Dla poprawy oceny świadomości przytoczono informacje medialne, że niektóre samorządy (np. Zamość) nie zwlekają a w trosce o środowisko i w celu obniżenia kosztów utylizacji już od początku 2024 r. zakazały używania plastikowych jednorazówek podczas imprez organizowanych przez miasto i podległe jednostki.
W celu zwrócenia uwagi na te problemy od kilku lat organizowane są przez nasze KT obchody Światowego Dnia Wody w Janowie Lubelskim a w ub. roku (wspólnie z OSP w Janowie Lubelskim i Nadzorem Wodnym) wysprzątano tereny nad Białką w ramach akcji Wód Polskich "woda to nie śmietnik".
Podsumowaniem spotkania było pytanie: czy powyższe regulacje i działania spowodują, że znikną zagrożenia środowiskowe a nadrzeczny krajobraz zachęci do odpoczynku, rekreacji i turystyki?

Załącznik: *scan Angora Nr 3, 17.01.2021 r.
Foto: J. L. (28.12.2023 r.)
Pogadankę prowadził : Antoni Sydor - Przewodnik Turystyczny, Sekretarz KT PTTK "Ziemia Janowska".

 

24 styczeń 2024r.  Wizyta Pani Anny Jaremek - Inspektora z Referatu Promocji i Rozwoju Urzędu Miejskiego w Janowie Lubelskim

W dniu 24.01.2024 r. (środa), na zaproszenie Zarządu naszego KT gościliśmy Panią Annę Jaremek Inspektora ds. Promocji i Rozwoju z Referatu Promocji i Rozwoju Urzędu Miejskiego w Janowie Lubelskim. Spotkanie odbyło się w naszym lokalu, w Domu Nauczyciela.
Pani Inspektor opowiedziała o zadaniach i działaniach Referatu, w szczególności w zakresie turystyki. Gromadzone i rozprowadzane są materiały promujące walory miasta, gminy i całej Ziemi Janowskiej; organizowane są imprezy i wydarzenia tematyczne. Poinformowała o prezentacji oferty produktów turystycznych na forum Lokalnej Organizacji Turystycznej "Zamość i Roztocze" (do której należy nasza Gmina) a także o przyznanym wyróżnieniu za organizację Festiwalu Kaszy "Gryczaki".
Członkowie KT w dyskusji przedstawili historię naszego Koła i PTTK w Janowie Lubelskim oraz poinformowali, jak realizujemy statutowe zadania w zakresie turystyki i krajoznawstwa. Wskazali, że są one zbieżne z niektórymi zadaniami Referatu Promocji a dla oczekiwanych efektów jest potrzebna współpraca, w tym okresowe spotkania koordynujące.
Wyjaśnili zalety turystyki kwalifikowanej w odniesieniu do wyniszczającej środowisko przyrodnicze i substancję miejską turystyki masowej.
Zapytali o możliwość uznania za produkt turystyczny miejscowych zabytków i pomników przyrody oraz przyznania środków z budżetu Gminy na ich odnowę.
Zwrócili uwagą na możliwość poprawy obsługi ruchu turystycznego poprzez cykliczne wydawanie map całej Ziemi Janowskiej (na mapce w wydawnictwie LOT "Z i R" nie ma Batorza gdzie funkcjonuje wartościowe Muzeum Wiejskie), organizację kursu Przewodnik Turystyczny oraz uruchomienie Punktu IT w Janowskim Rynku.
Pani Inspektor poinformowała, że czynione są starania o rozwój produktu turystycznego i organizację obsługi ruchu turystycznego, że zwiększane są nakłady inwestycyjne na budowę bazy turystycznej. W telefonie (wobec braku projektora) przedstawiła kilka krótkich filmów promujących wybrane miejsca w naszym Janowie.
Zaprosiła Członków KT do uczestnictwa w organizowanych spotkaniach branży turystycznej.
Dziękujemy za wizytę i pozdrawiamy !

opracował: Sekretarz KT PTTK ZJ - Antoni Sydor, Przewodnik Turystyczny.
Foto: Jarosław Lalik

12 stycznia 2024r.  Wizyta Pani Dyrektor Muzeum Regionalnego w Janowie Lubelskim - styczeń 2024 r.

W dniu 10.01.2024 r. (środa) w naszym KT gościliśmy Panią Justynę Flis - Dyrektora Muzeum Regionalnego w Janowie Lubelskim. Spotkanie przy stwarzających jeszcze świąteczny nastrój ciasteczkach oraz kawie i herbacie odbyło się w naszym lokalu, w Domu Nauczyciela.
Pani Dyrektor opowiedziała na wstępie o zarządzanej przez nią od jesieni ub r. placówce, jej historii, dniu dzisiejszym i zamiarach. Muzeum realizuje swoje zadania w działach: historycznym, etnograficznym i archeologicznym. Organizowane są wystawy, spotkania, lekcje muzealne, konkursy, dwa razy w roku wydawane jest "Pismo Regionalne Ziemi Janowskiej - Janowskie Korzenie".
Członkowie KT w dyskusji poinformowali, że od kilku lat w ramach turystyki historycznej systematycznie odwiedzają okoliczne Muzea: w Zamościu, w Biłgoraju, w Kraśniku, w Stalowej Woli - Rozwadowie, w Rudniku nad Sanem a mają zamiar wyjazdu do Krasnegostawu i Lubaczowa. Dodali, że z organizowanych konsultacji wiedzą że Organ Zarządzający, Gmina Janów Lubelski od lat poszukuje koncepcji dla Muzeum. Być może o decyzjach świadczą informacje na stronie internetowej UM, że budżet Gminy na 2024 r. został uchwalony, w tym: "W ramach Rządowego Programu Ochrony Zabytków planowany jest remont budynku dawnej Kancelarii Obwodu Ordynacji Zamoyskiej na kwotę 520 000 zł" i "Gmina zamierza wykonać projekt budowlany na modernizację budynku po byłym carskim więzieniu na kwotę 159 000 zł".
Zapytali o planowane nakłady na ochronę zabytków oraz o możliwość założenia strony internetowej Muzeum, co usprawniłoby prezentację dorobku i komunikację.
Pani Dyrektor poinformowała, że czynione są starania o rozwój Muzeum, w tym dostosowanie warunków do gromadzenia, ekspozycji i udostępniania zbiorów oraz uczestniczenie w upamiętnieniu wydarzeń związanych z historią Ziemi Janowskiej.
Zaprosiła Członków KT do zwiedzania wystaw i uczestnictwa w organizowanych spotkaniach.
Dziękujemy za wizytę i pozdrawiamy !
P.s.
Należy dodać, że Muzeum, Oddział Muzeum Okręgowego w Sandomierzu, powstało w 1986 r. jako Muzeum Czynu Zbrojnego dla upamiętnienia Bitwy na Porytowym Wzgórzu a od 1996 r. jest Muzeum Regionalnym, jako jednostka Gminy Janów Lubelski. W swej historii miało siedzibę w Janowskim Ośrodku Kultury, w Domu Nauczyciela a od kilku lat jest na II piętrze zabytkowego budynku przy ul. Jana Zamoyskiego 52, w tzw. Starej Poczcie, gdzie znajduje się również Bank, ZUS i Kancelaria Adwokacka. W tej sytuacji wystawy prezentowane są nadal w części zabytkowego budynku dawnego więzienia przy ul. Ogrodowej, usytuowanego za budynkiem administracyjnym tegoż więzienia, który zajmuje obecnie Przychodnia Zdrowie. Te obiekty i bliska zabudowa powstały w latach 20 - tych XIX wieku stanowiąc Rynek Nowego Miasta. Zabudowa przeznaczona była na potrzeby administracji Obwodu Zamojskiego z siedzibą w naszym Janowie, wówczas Ordynackim. Obwód Zamojski wchodził w skład Województwa Lubelskiego w pokongresowym Królestwie Polskim.

opracował: Sekretarz KT PTTK ZJ - Antoni Sydor, Przewodnik Turystyczny.

 

1 stycznia 2024r.  Nowy Rok

Wszystkiego Najlepszego w Nowym Roku.